Sprawdzenie sprawności psychomotorycznej, a także analiza procesów poznawczych- tym dwóm celom służą psychotesty wykonywane kierowcom. Warto poddać te własności, by zwiększyć bezpieczeństwo ruchu drogowego- w przypadku niektórych osób i grup jest to wręcz obowiązkowe. Uwaga, spostrzegawczość, analiza cech osobowości, dojrzałości społecznej i emocjonalnej, a także umiejętność radzenia sobie z sytuacjami stresowymi- to wszystko mają pomóc ocenić badania wykonywane kierowcom i/ib kandydatom na kierowców. Jak dokładnie wyglądają psychotesty i komu są one robione?
Komu wykonywane są psychotesty dla kierowców?
Nie każdy ma obowiązek wykonania psychotestów dla kierowców. Istnieją jednak grupy kierowców lub sytuacje, które predysponują do wykonywania takich badań. Na psychotesty powinni zgłosić się wszyscy kierowcy, którzy:
– są instruktorami lub egzaminatorami nauki jazdy, a także wykonują zawód taksówkarza,
– są kierowcami zawodowymi, w tym są kierowcami pojazdów służbowych w kategorii B,
– są operatorami wózków widłowych, suwnic, maszynami w ruchu, magazynierami,
– przekroczyli liczbę 24 punktów karnych, prowadzili w przeszłości po spożyciu alkoholu lub pod wpływem innych środków odurzających.
Na takie testy może zgłosić się każdy spoza tej listy, jeśli chce ocenić swoje kompetencje kierowcy od strony psychologicznej- chce to zrobić z czystej ciekawości lub zauważa u siebie przesłanki świadczące o problemach ze spostrzegawczością czy koncentracją na drodze.
Badanie kończy się orzeczeniem psychologicznym ważnym maksymalnie 5 lat. Jeśli jednak kierowca należy do którejś z wymienionych powyżej grup, a ukończył 60. rok życia, badania psychotechniczne powinien powtarzać co 30 miesięcy. W sytuacji, gdy przekroczyliśmy maksymalną ilość punktów karnych, prowadziliśmy pod wpływem alkoholu lub innych środków zakazanych i odzyskaliśmy uprawnienia do prowadzenia pojazdu, orzeczenie po wykonaniu testów wydawane jest bezterminowo.
Jak wyglądają badania psychotechniczne?
Badanie takie składa się z dwóch części: pierwsza jest to badania polegające na wypełnianiu różnych kwestionariuszy, druga zaś część to testy wykonywane przy pomocy aparatów psychotechnicznych.
Kwestionariusze mają za zadanie sprawdzić sprawność intelektualną kierowcy, jego procesy poznawcze, cechy osobowości świadczące o dojrzałości społecznej i emocjonalnej. To za pomocą kwestionariuszy można już w dużym stopniu określić jak sprawna jest uwaga, koncentracja, spostrzegawczość danej osoby, a także jak rozumie on normy prawne, czy potrafi się samokontrolować oraz przystosowywać do tych norm. Kwestionariusz zawiera zestawy pytań, na które kierowca musi odpowiedzieć.
Druga część badania to sprawdzenie sprawności psychomotorycznej kierowcy przy użyciu aparatów psychotechnicznych. Sprawdzana jest tutaj koordynacja wzrokowo- ruchowa, a także szybkość oraz adekwatność reakcji na dany bodziec na drodze. Aparatami psychotechnicznymi wykorzystywanymi w tej części badania są miernik czasu reakcji, stereometr, aparat Piórkowskiego i aparat krzyżowy.
Podchodząc do badań trzeba zarezerwować sobie na nie odpowiednią ilość czasu- średnio badanie takie trawa około 2 godzin. Instruktorzy, egzaminatorzy, kierowcy pojazdów uprzywilejowanych i specjalistycznych maszyn powinni na takie badanie mieć zarezerwowane ok. 3 godziny.
